Café Doodgewoon West-Brabant 18 mei 2022

Café Doodgewoon West-Brabant
Woensdagavond 18 mei 2022 om 19:30 uur

Pijnbestrijding in de laatste fase Delier
Yvonne v. Trier
Chantal Bogers

Yvonne van Trier is huisarts en Kaderhuisarts Palliatieve Zorg van het Netwerk Palliatieve Zorg. Het merendeel van alle patiënten in de laatste levensfase gebruikt pijnstilling. Ondanks de vele behandelingsmogelijkheden, lijkt het niet altijd mogelijk om pijn voldoende onder controle te krijgen. We gaan samen kijken naar oorzaken en achtergronden van pijn in de laatste levensfase en naar de mogelijkheden die we hebben om pijn te verlichten.

Een delier komt vaak voor in de laatste dagen voor overlijden (85 – 90 %).
Chantal is Transmuraal Palliatief Verpleegkundige bij het Netwerk Palliatieve Zorg en vertelt hoe het delier te herkennen is en wat er aan te doen is.
Accreditatie wordt aangevraagd.

Locatie: Bravis ziekenhuis, Boerhaavelaan 25, 4708 AE Roosendaal
Vooraf aanmelden verplicht via: cafe@doodgewoonwestbrabant.nl

Link naar Doodgewoon West-Brabant

Bert Keizer

Verslag Café Doodgewoon West-Brabant 19 september 2019

“De geboorte van de noodzaak van de palliatieve zorg”

Over Bert Keizer

Bert Keizer werkte tot aan zijn pensioen als verpleeghuisarts, nu werkt hij bij het Expertisecentrum Euthanasie (Levenseindekliniek). Daar kunnen mensen terecht die hun euthanasiewens in het eigen circuit niet gehonoreerd krijgen. Hij schrijft o.a. columns voor Trouw, Filosofie Magazine en Medisch Contact en is auteur van ‘Voltooid leven’.

De geneeskunde is twee keer wakker geworden. De eerste keer was in 1850 toen er geleidelijk een einde kwam aan de mosterdpleisters en het zinloze verwoestende aderlaten.

De tweede keer was in de jaren ’70 van de vorige eeuw toen het succes verstikkend leek te werken. Uit deze gebeurtenissen is de palliatieve geneeskunde en de euthanasiepraktijk voortgekomen.

We zullen tijdens deze avond ook een blik werpen op waar we nu zijn aangekomen.

Op het eerste gezicht lijkt dit toch een beetje een overbodige avond voor hen die regelmatig Café Doodgewoon bezoeken.  Zij zijn vaak actief betrokken in de palliatieve zorg en weten maar al te goed dat er nog veel te doen is.

Maar toch…….de zaal in Bravis zit goed vol.

Bert schetst op zijn geheel eigen wijze, vaak met lichte humor, maar ook met pijnlijke directheid, een beeld van de huidige stand van zaken m.b.t. het stervensbeleid.

In een chronologische tijdlijn vertelt hij over de ontwikkelingen in de geneeskunde. Namen van o.a. Jenner (pokken), Semmelweis (kraamvrouwenkoorts), Mathijsen (gipsverband) en Pasteur (sterilisatie) komen langs. We mogen er trots op zijn, maar de euforie over al deze ontwikkelingen leidde wel tot: “We gingen maar door met leven, leven, leven, en dan de dood, maar er was nooit aandacht voor …sterven”.

Met krachtige quotes en persoonlijke voorbeelden geeft Bert de huidige situatie aan:

– De trend van nu is oud worden met zinloze geneeskunde

– Geneeskunde loopt tegen de lamp omdat ze geen moment van stoppen kent

– In ziekenhuizen wordt beroerd gestorven, als je goed wilt sterven moet je zorgen uit het   ziekenhuis te blijven

-We zijn nu 50 jaar aan het kletsen over euthanasie

Natuurlijk komt ook euthanasie ter sprake. Bert is er duidelijk over. Sommige categorieën zijn hier heel lastig. Denk aan psychiatrische patiënten en mensen met dementie.

Zijn stelling is: “ik woon liever in een land waar de stervensbegeleiding goed geregeld is, dan in een land waar de euthanasie goed geregeld is.”

Als altijd is er tijd genoeg om vragen te stellen.  Zo komt het proces tegen de arts die euthanasie pleegde bij een demente vrouw ter sprake, waarbij Bert Keizer aangeeft het pijnlijk te vinden dat over de rug van de arts naar een uitspraak van de Hoge Raad wordt gewerkt. Duidelijk wordt dat de vraag om euthanasie vaak betekent: ‘Ik heb moeite met lijden’. Er is behoefte aan goede stervensbegeleiding.

Tja,…. Dat wisten velen van ons al, maar wat vind ik het fijn om het eens zo lekker duidelijk en met compassie te horen.

 

Tekst: Aad Joosten, Etten-Leur 23-9-19

 

 

 

Café Doodgewoon West-Brabant: Met het einde in zicht

Willemjan Slort over zijn nieuwe boek ‘Met het einde in zicht’.

Alweer een inspirerende bijeenkomst bij Café Doodgewoon West-Brabant.  Huisarts Willemjan Slort is een prettige, vanuit eigen praktijk en boek vertellende, kenner van de palliatieve zorg. Hij neemt ons met woord en beeld mee naar de kern van de palliatieve zorg:

Verdiep je in de ander en sluit er bij aan!

In zijn verhaal en boek beschrijft hij hoe hij tot een begrippenlijst van 19 items is gekomen die zorgen voor goede communicatie. Hij noemt dit de AAA lijst = Aanwezigheid, Actueel, Anticiperen. Een mooie checklist die nu veel gebruikt wordt.

Aanwezigheid heeft natuurlijk te maken met tijd, rust, ruimte, samen, enz. Dat wat we bij de VPTZ  “Er zijn” noemen. Een mooie zin die bleef hangen: “Zorg dat je met lege handen naar de ander gaat”.

Actueel heeft te maken met praten over de huidige situatie, dus bijvoorbeeld diagnose, prognose, klachten ,enz.

Anticiperen heeft te maken met vooruit kijken, het vervolg.

Aan de hand van een aantal verhalen uit zijn boek bespreekt Willemjan op zeer interactieve wijze wat hij nou bedoelt met zijn AAA lijst, een goed hulpmiddel voor communicatie in de palliatieve zorg.

Het 2e deel van de avond bestaat uit het bekijken en bespreken van de korte film “Er zijn, als het er om gaat”, die mede mogelijk is gemaakt door een geldelijke bijdrage van Monuta Helpt. Patricia Notting van Monuta is aanwezig om de cheque te overhandigen aan voorzitter Bram Klijnsma.

Deze film kan een goede bijdrage leveren aan de bekendheid en de toegevoegde waarde van de vrijwilligers in de palliatieve, terminale fase en is te bekijken op de website  van VPTZ West-Brabant & Tholen: www.vptz-westbrabanttholen.nl.

Kortom: Alweer een heerlijke en nuttige avond bij Café Doodgewoon. En we zaten toch maar fijn met dat mooie weer in een tuin, al was het dan de binnentuin van TWB.

Noteer alvast de volgende bijeenkomsten in de agenda: 19 september komt Bert Keizer (reserveren noodzakelijk) .

Op 21 november 2019 zullen we de interactieve lezing en workshop van Mariska van Veenen en Margot Verkuylen brengen. Hoe doe je dat, het hebben over doodgaan? Mariska en Margot hebben elkaar gevonden in hun missie om het praten over doodgaan normaler te maken. Vanuit hun vak en vanuit hun persoonlijke ervaringen gaan ze hier samen met de zaal de dialoog over aan. Betrokken, vakbekwaam en met de nodige humor.

Zie ook de Power Point van Willemjan Slort op de website www.doodgewoonwestbrabant.nl

 

Tekst: Aad Joosten

 

 

 

 

 

Café Doodgewoon West-Brabant

Op woensdag 26 juni juni staat Café Doodgewoon in het teken van de nieuw gemaakte korte film over vrijwilligers van VPTZ, waaraan Mick en Maria hebben meegewerkt, en het nieuwe boek van Willemjan Slort: In Met het einde in zicht.

Levensechte verhalen over hoe zorgverleners met ongeneeslijk zieke mensen en hun naasten communiceren. Zorgverleners, patiënten, naasten en nabestaanden vertellen over hun wensen, emoties en dilemma’s. Dit boek gaat over communicatie met mensen met kanker, maar ook over communicatie bij hartfalen, nierfalen, dementie of COPD. De verhalen laten zien hoe waardevol en ontroerend goede gesprekken in de laatste levensfase kunnen zijn, maar laten ook zien hoe schrijnend het is als de communicatie niet goed verloopt. Daarom ook suggesties om de communicatie in de praktijk te verbeteren. Deze datum is verplaatst van 20 juni naar 27 juni! Binnentuin van TWB, Belder 2, Roosendaal. De zaal gaat open om 19:00 uur. Start 19:30 uur. Van te voren opgeven hoeft niet, maar mag wel.

Op 19 september zal Bert Keizer, specialist ouderengeneeskunde en filosoof, naar Roosendaal komen. Recent maakte hij de overstap naar de Levenseindekliniek. Hij schrijft maandelijks voor Medisch Contact. Ook is hij columnist bij Trouw en schrijver. Deze avond wordt niet gehouden bij TWB, maar in de aula van Bravis Roosendaal.

Op 21 november zullen we de interactieve lezing en workshop van Mariska van Veenen en Margot Verkuylen brengen. Hoe doe je dat, het hebben over doodgaan? Mariska en Margot hebben elkaar gevonden in hun missie om het praten over doodgaan normaler te maken. Vanuit hun vak en vanuit hun persoonlijke ervaringen gaan ze hier samen met de zaal de dialoog over aan. Betrokken, vakbekwaam en met de nodige humor. Met dilemma’s en voorbeelden uit de praktijk en vanuit de zaal. Locatie: Binnentuin van TWB, Belder 2, Roosendaal. De zaal gaat open om 19:00 uur. Start 19:30 uur. Van te voren opgeven hoeft niet.

Palliatieve zorg en de multidisciplinaire samenwerking

Dit keer wilde café Doodgewoon eens aandacht besteden aan multidisciplinaire samenwerking. Palliatieve zorg geef je namelijk nooit alleen!

En dus stonden er vanavond 4 verschillende professionals voor ons klaar.

In vier korte sessies maakten we kennis met: huisarts Annique Loukes, regiocoördinator Ellen van der Weijde van VPTZ West-Brabant & Tholen, fysiotherapeut Danielle van Terheijden en ergotherapeut Saskia van Bezooijen en Transmuraal Palliatief Verpleegkundige (TPV) Esther Mulders.

Ieder belichtte vanuit hun professie wat zij kunnen bieden in de palliatieve fase en zouden kunnen betekenen voor de cliënt en hun naasten.

Het was een boeiende avond!

Wat bleef er na deze avond hangen?

  • Wat is er gelukkig al veel geregeld omtrent de palliatieve zorg en stervensbegeleiding.
  • Wat kan er veel!
  • Wat is er toch nog veel onwetendheid in met name de medische hoek.
  • Wat zou het fijn zijn als de communicatie tussen alle betrokkenen nog zou verbeteren.
  • Dat het goed zou zijn dat er in het elektronisch patiënten dossier een stukje ‘wilsverklaring’ zou kunnen komen.
  • Dat je eigenlijk maar één telefoonnummer moet onthouden om heel veel in gang te zetten. Dat is 06 43 23 71 50 van het Netwerk Palliatieve Zorg.

Aan het einde van de avond wisten we beter wat er allemaal mogelijk is in de palliatieve fase.
En zoals altijd was er na afloop ruimte en tijd voor een drankje en een hapje en veel gezelligheid

 

Tekst: Aad Joosten, VPTZ West-Brabant & Tholen

Lions Club Roosendaal sponsort VPTZ West-Brabant & Tholen

Goede Doelen Wijn & Bonbon actie 2017 Lions Club Roosendaal

Voorzitter Bram Klijnsma mocht op woensdag 24 januari 2018 een cheque van € 1000 ontvangen uit de handen van de Goede Doelen Commissie van Lions Club Roosendaal.

Met de verkoop van met de hand geschilderde flessen Kopke Christmas Special Reserve Port, Tosca roombonbons en verschillende wijnen is onder andere € 1000 opgehaald voor de stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg West-Brabant & Tholen.

Deze aanzienlijke bijdrage zal worden besteed aan deskundigheidsbevorderende opleidingen. De vrijwilligers van VPTZ worden voortdurend bijgeschoold. Deze trainingen worden ontwikkeld door het landelijke VPTZ bureau en zijn geënt op de praktijk. De scholingen moeten voor een groot deel zelf gefinancierd worden. Daarom zijn wij heel blij met deze bijdrage van Lions Club Roosendaal.

Hulde voor de Lions van Lions Club Roosendaal!

 

Tekst: LJS

Foto: Kees de Kraker

Multiculturele aspecten in de palliatieve zorg

Alweer  zo’n interessante bijeenkomst van Café Doodgewoon West-Brabant, waarop de van oorsprong Turkse Mehmet Uygun ons op persoonlijke en humoristische wijze meenam naar de wereld van de allochtone palliatieve en terminale patiënten..

Hij vertelde ons wat eigenlijk een allochtoon is (het hele Koninklijke gezin bijvoorbeeld) en hoeveel allochtonen er in Nederland wonen .

Hij deelde met ons zijn persoonlijke ervaringen die hebben geleid tot de oprichting van SGAN (Stichting Gezondheid Allochtonen Nederland. ) Dit is een patiëntenorganisatie, die opkomt voor de belangen van de allochtone patiënten en zijn of haar naasten. De stichting speelt een actieve rol bij de begeleiding, advisering, doorverwijzing en verbetering van de leefwereld en contacten van allochtone patiënten in Nederland.

In zijn betoog kwamen verschillende knelpunten in ziektebenadering aan de orde . Verschillen in religie, culturele waarden en normen. Naast een taalprobleem kan het in een aantal culturen een dilemma zijn om over de (terminale) ziekte, prognose en het ziekteverloop te praten. Lang niet iedereen wil openlijk en rechtstreeks over de ziekte en de naderende dood spreken. In het land van herkomst is het vaak juist belangrijk om de zieke bij het alledaagse leven te betrekken en hoop te geven.

Een paar opmerkelijke zinnen uit zijn verhaal:

De huidige 2e generatie allochtonen vond en vind het moeilijk om mee te ontwikkelen in de Nederlandse samenleving, maar is ook niet mee ontwikkeld in de ontwikkelingen in het land van oorsprong van hun ouders.  Ze lopen dus soms echt achter.”

Vanuit religie is ziekte en pijn doorstaan iets wat erbij hoort.”

Bonuspunten’ (woord van Mehmet) om een goede plek in het hiernamaals te krijgen.”

De consequentie van deze gedachtegang is dan ook dat sedatie en euthanasie bijna niet bespreekbaar zijn.

Tips die Mehmet ons meegaf:

Het Nederlandse slechtnieuwsgesprek is veel te direct. Neem een omweg.

Laat kinderen niet tolken. Zij kunnen m.n. sommige onderwerpen niet met ouders bespreken.

Vermijd moeilijke woorden want vaak is men analfabeet of laag opgeleid. Bijv.  terminaal = laatste fase.

Communiceer via een vertrouwenspersoon.

Vraag bij onderzoeken aan patiënt wie aanwezig mag zijn. Vaak moet ook partner weg.

Kijk eens naar de video: “ik heb een dokter in Marokko”.

Als een hele groep de patiënt wil bezoeken, kies dan een aanspreekpersoon.

Gebruik het kaartje met de 3 belangrijkste vragen die een patiënt kan stellen aan de behandelaar. Deze kaartjes zijn er in meerdere talen. (SGAN)

Meer tips uiteraard ook in de powerpoint die Mehmet ons toonde. Deze is te downloaden op de website www.doodgewoonwestbrabant.nl.

Tenslotte:

Zorgverleners dienen te beschikken over empathie, moeten écht aandacht geven en proactief handelen; bijvoorbeeld door actief de zorgbehoefte te achterhalen, te reageren op signalen en zelf met suggesties te komen. En het is belangrijk om goed te blijven communiceren, creatief naar oplossingen te zoeken. Hiermee wordt voorkomen dat de kloof tussen twee werelden  niet groter wordt, maar juist kleiner.

 

Tekst: Aad Joosten

Van de buitenwereld naar het hart

Café Doodgewoon West-Brabant #10

Manu Keirse heeft op 20 april 2017 een pleidooi gehouden voor een volle zaal zorgverleners en vrijwilligers in de palliatieve zorg. Hij pleit voor het op voorhand nadenken over de dood. Wat voor behandelingen wil je nog op het einde?  Heb je alles vastgelegd en geregeld, heb je goed afscheid genomen van je naasten? Wil je sterven in het ziekenhuis, aan machines vastgeketend, ziek van de bijwerkingen van alle therapieën die je valse  hoop geven of in de rust van je eigen huis? Omdat het tijd is om te gaan, je lichaam op is? Sterven is verhuizen van de buitenwereld naar het hart van je geliefden.

Keirse is een bekende klinisch psycholoog uit België. Hij is hoogleraar in Leuven en een expert in patiënten begeleiding, rouwverwerking en de palliatieve zorg.

Van te voren nadenken over de dood geeft iemand de mogelijkheid als het zover is  op een rustige manier beslissingen te nemen en de regisseur te zijn van het eigen levenseinde.  De dood is voor veel mensen emotioneel te confronterend. Dat komt omdat ze niet geleerd hebben hoe ermee om te gaan, of omdat ze het afgeleerd hebben. Jonge kinderen zijn van nature nieuwsgierig, ze vragen wat er met hen zal gebeuren als hun mama of papa sterft. Het antwoord is meestal dat ze daar niet aan moeten denken. Zo groeien ze op met angst voor de dood. Manu Keirse betoogt dat je kinderen moet leren dat sterven bij het leven hoort.

Palliatieve zorg is voor Keirse het toevoegen van leven aan de dagen die nog komen, alles doen wat je kan om te zorgen dat iemand zo zinvol mogelijk kan leven tot de laatste dag: de pijn stillen, comfort geven, goed informeren. Palliatieve zorg begint in het ideale geval op het moment dat de diagnose van ongeneselijke en levensbedreigende ziekte wordt gesteld. Ze is meer dan een alternatief wanneer genezende zorg niet meer helpt, ze vult aan en versterkt. Palliatieve zorg kan zich dus uitstrekken over een lange periode. Een optimale palliatieve zorg zorgt ervoor dat de patiënt de regie van zijn levenseinde zoveel mogelijk in eigen handen neemt. Keirse noemt dat van hiernamaals naar hiernumaals gaan.

Als wordt vastgesteld dat alle behandelingen tekortschieten, moet alles gedaan worden om de patiënt zo comfortabel mogelijk te laten leven en hem op een rustige manier te laten sterven. Medisch begeleid sterven kan verschillende vormen aannemen: het adequaat stillen van de pijn en het bewaken van lichamelijk comfort is er één van, euthanasie een andere. En de plaats van artsen is naast de patiënt, niet erboven. De patiënten zijn de deskundigen, aldus Keirse. We moeten mensen helpen stop te zeggen tegen lijden verlengende therapieën. Luister naar hen, verstop je onmacht niet. Het is de rol van de arts om emoties op te vangen en terug te kaatsen in draagbare vorm. Geef de correcte informatie. Omring hen met liefde en genegenheid.

Met de dood eindigt het leven, maar niet de relaties die een mens heeft. Je leeft verder bij de kinderen, in hun herinneringen. Schrijf de zaken op. Keirse heeft in zijn boek een lijst opgesteld. De toekomst begint vandaag.

 

Tekst LJS

Tiende editie Café Doodgewoon West-Brabant: Manu Keirse

Café Doodgewoon West-Brabant donderdag 20 april – Manu Keirse

Manu Keirse is een bekende klinisch psycholoog uit België. Hij is hoogleraar in Leuven en een expert in patiënten begeleiding, rouwverwerking en de palliatieve zorg.

Manu Keirse live horen spreken is een inspirerende en onvergetelijke ervaring. Zijn ontroerende verhalen komen uit de praktijk. Daarom zijn we heel blij te kunnen melden dat hij op donderdag 20 april te gast is bij de tiende editie van Café Doodgewoon West-Brabant.

Manu Keirse heeft in het verleden menig boek over palliatieve zorg en rouw geschreven. Daarin gaat hij uitvoerig in op de vele emoties die gepaard gaan met verlies (‘Stil verdriet’, ‘Vingerafdruk van verdriet’, ‘Helpen bij verlies en verdriet’, om er een paar te noemen).

Palliatieve zorg is voor Keirse het toevoegen van leven aan de dagen die nog komen, alles doen wat je kunt om te zorgen dat iemand zo zinvol mogelijk kan leven tot de laatste dag: de pijn stillen, comfort geven en goed informeren. Palliatieve zorg begint in het ideale geval op het moment dat de diagnose van een ongeneselijke en levensbedreigende ziekte wordt gesteld. Ze vult curatieve zorg aan of versterkt ze. Palliatieve zorg kan zich dus uitstrekken over een lange periode. Een optimale palliatieve zorg zorgt ervoor dat de patiënt de regie van zijn levenseinde zoveel mogelijk in eigen handen neemt.

In 2014 publiceerde Keirse het boek ‘Zie de mens’, een opvallende oproep om de verregaande fragmentatie in onze maatschappij een halt toe te roepen. Hij pleit voor een radicaal nieuwe manier van kijken, een manier die de waarde en waardigheid van mensen centraal stelt. Want pas als we dat doen, kunnen we waarachtig met elkaar omgaan. En dat is misschien wel de echte uitdaging als je zorg wilt dragen voor anderen, in je gezin en familie, in de opvoeding en in de zorgverlening.

In 2015 kwam zijn boek ‘Als ik er niet meer ben’ uit, over de laatste fase van het leven. Je leeft maar één keer, maar hetzelfde kan natuurlijk ook gezegd worden van sterven. Een goede aanpak van de laatste fase van je leven kan je toelaten op een mooie manier afscheid te nemen. Dit boek is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op het levenseinde, maar ook voor mensen die anderen hierin willen bijstaan.

De entree is vrij.

Aanmelden moet wél deze keer, dat kan via: cafe@doodgewoonwestbrabant.nl.

Het maximaal aantal mensen dat in de Binnentuin van TWB past is helaas al bereikt.

We zijn nu een reservelijst aan het bijhouden. Mensen die zich hebben aangemeld en een bevestiging hebben ontvangen vragen wij, als zij toch niet in de mogelijkheid zijn om de avond bij te wonen, om zich af te melden . Zo kunnen wij de mensen op de reservelijst blij maken.

Er is aan de achterkant van TWB een grote parkeerplaats.

L-Jorritsma-Smit

Café Doodgewoon West-Brabant #9

Het was volle bak bij de negende editie van Café Doodgewoon West-Brabant op 9 februari j.l.

Er waren bijna stoelen te weinig en men kon een speld horen vallen.

Oud huisarts Simon van Hemsbergen hield een respectvol betoog over zijn werk bij de Stichting Levenseindekliniek.

Zijn presentatie is op de website www.doodgewoonwestbrabant.nl in te zien.

Daarna was het als vanouds gezellig bijpraten met alle  zorgverleners en vrijwilligers uit de palliatieve zorg.

De volgende bijeenkomst van Café Doodgewoon West-Brabant is op 20 april. Manu Keirse is de spreker. Aanmelden is verplicht deze keer, dit kan via cafe@doodgewoonwestbrabant.nl. Inschrijvingen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.